Plani i çmendur kinez në Ballkan: Hapja e kanalit përmes Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut (video)

Kina planifikon të hapë një kanal përmes Ballkanit, i cili do ta lidhte Detin Egje – përmes lumenjve Morava dhe Vardar – me Danubin, duke shkurtuar itinerarin e transportit të mallrave kineze për gati 1.000 kilometra. Megjithatë, projekti po përballet me disa sfida, dhe kryesorja është nevoja për bashkëpunim mes Serbisë, Kosovës, Maqedonisë së Veriut dhe Greqisë. Një tjetër pengesë është kundërshtimi i Turqisë, pasi me ndërtimin e kanalit shumica e anijeve nuk do të kishin më nevojë të kalonin përmes ngushticave turke.

Kina para disa vitesh prezantoi projektin gjigant si pjesë e iniciativës “Një brez, një rrugë”, e cila kap vlerën e rreth 3 trilionë dollarëve. Synimi është ndërtimi i një sistemi kanalesh që do të lidhte Egjeun (nëpërmjet portit grek të Selanikut) me Danubin, duke ndjekur rrjedhën e lumenjve Vardar/Aksios dhe Morava.

Kjo do të krijonte një arterie të rëndësishme ujore evropiane, e cila do të shkurtonte rrugën tregtare midis Azisë dhe Evropës duke shmangur ngushticat turke. Por projekti kërkon punime të mëdha inxhinierike, financim të jashtëzakonshëm (rreth 17 miliardë dollarë), si dhe studime të fizibilitetit që janë ende në zhvillim dhe negociata me Serbinë, Kosovën, Maqedoninë e Veriut dhe Greqinë.

Detajet kryesore të kanalit të propozuar:

• Rruga: Do të lidhte Danubin me Detin Egje në Selanik, përmes Moravës në Serbi dhe Vardar/Aksios në Maqedoninë e Veriut e Greqi.
• Përfitimet: Shkurtim i kohës dhe kostove të transportit, alternativë ndaj Bosforit, rritje e ekonomive tranzit në Ballkan dhe qasje strategjike e Kinës në tregtinë evropiane.
• Inxhinieria: Kërkon gërmime masive, zgjerim të shtretërve të lumenjve dhe ndërtim pjesësh të reja kanali (përfshirë zonat si Lugina e Preshevës).
• Statusi: Studimet e fizibilitetit nga kompania kineze China Gezhouba Group tregojnë se projekti është i realizueshëm; negociatat me vendet e rajonit vazhdojnë.
• Konteksti: Pjesë e strategjisë më të gjerë kineze për ndërtimin e korridoreve tregtare alternative dhe uljen e varësisë nga rrugët klasike detare.

Sfida dhe pikëpyetje:

• Kosto dhe volum punimesh: Projekti është gjigant dhe shumë i shtrenjtë.
• Pasojat gjeopolitike: Mund të ndryshojë balancat e pushtetit në rajon, të dobësojë rolin e Turqisë dhe të rrisë ndikimin e Kinës në Ballkan.
• Çështje ekologjike: Ndryshimi i ekosistemeve lumore dhe mundësia e zhvendosjes së komuniteteve lokale.
• Raporti me BE-në: Shtetet e Ballkanit mund të vendosen mes integrimit evropian dhe lidhjes së re të fortë ekonomike me Kinën.
• Një ide 200-vjeçare

Ideja për të lidhur Mesdheun me Danubin daton që nga vitet 1840. Në vitin 1907, SHBA formoi një komision inxhinierik për të vlerësuar mundësinë e realizimit, por luftërat ballkanike, Lufta e Parë dhe e Dytë Botërore, si dhe Lufta e Ftohtë, e shtynë projektin në pafundësi.

Sot, hyrjen nga Mesdheu në Detin e Zi e kontrollon Turqia, ndaj projekti i kanalit përmes Ballkanit shihet si një rrugë alternative që do të shmangte Ankaranë dhe do ta bënte Selanikun nyje kryesore tregtare.

Një zhvillim i tillë do ta reduktonte ndjeshëm fuqinë gjeopolitike të Turqisë, ndërsa Greqisë do t’i jepte përparësi të madhe si qendër ndërkombëtare portuale dhe logjistike.

Plani dhe rruga në video: 👇

https://youtu.be/5ow-Lyl_EIY?si=YXUVIqALvUL8dA4W